Hilm / Yumuşaklık

Şeyh Efendi’den gelen haber üzere Şeyhülislâm Ispanakçızâde, adamıyla beraber Abdurrahman Hilmi Efendi Hazretleri’nin huzuruna geldi. Hoş beş ve tanışma faslından sonra ‘Efendim, kaybolan anahtarım için bir istihâre yapmıştım, bir rüya gördüm.’ diyerek durumu arz eyledi. Şeyh Abdurrahman Hilmi Efendi rüyayı dinledikten sonra Şeyhülislâm’a dönerek; ‘Efendi hazretleri, yanınızdaki adamınıza bir nişâne verin de evinizin kütüphanesine gitsin.

Huzur Defteri 1 ↗

Safer Efendi(ks), türbenin inşaat ve tamir faslını şöyle anlatmıştı: “Türbedeki sandukaları birer birer kaldırdık. Orada çalışsınlar diye işçiler ayarladım. Nisbeten eli yüzü düzgün insanlar olsun diye işçileri dikkatli bir şekilde seçtim. İşçiler çalışırken fırsat buldukça onlara nezaret ediyordum. Hatta mümkün mertebe yanlarından ayrılmamaya çalışıyordum. Bir ara dikkatimi çekti. Türbe-i şerîfeye bakıldığında en başta Abdurrahman Hilmî Efendi(ks)’nin sandukası vardır.

Huzur Defteri 1 ↗

Abdurrahman Hilmi Efendi(ks) Hazretleri’ni de şöyle hatırlatmış olalım: Bu zât-ı âli Cerrâhî Âsitânesi’nin onuncu postnişînidir. Yüz on beş yaşındayken zikrullahta göçmüştür. Bedevî topunda ‘Hayy, Hayy, Hayy’ derken bulunduğu mevkide can vermiştir.

Huzur Defteri 1 ↗

Eyvallah ederek bu derviş müsveddelerine mukâbelede bulunan Şeyh Efendi kimlerle muhatap olduğunu ve oradakilerin ne mal olduğunu bu muhâverâttan ziyâdesiyle, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde anlamış. Lâkin en güzel neticeyi Allah(cc) için sabır ve hilmiyyet getirir. Sûretî derviş, sîreti eşkıya, bu kaşarlanmış tip şu sözlerle Şeyh Abdüsselâm eş-Şeybânî Hazretleri’ni hedef eylemiş:

Huzur Defteri 2 ↗

Kişi bilmediğinin düşmanıdır. Nefsini bilmemek ve ilimden mahrum olmak gadabı celbeder. Gadap, hakkı ve hukuku tamamen unutup nefsini kâim kılmak sıfatının cebren kendisini göstermesidir. Ol sebepten gadap hilmiyete dönüşmezse yaptığı tahribatla ve zararla kişinin başını yakar. Akabinde kişi şehevânî zevkleri artmış ve bedenî zevklerini tatmin ile iyice Hakk’tan uzaklaşmış olur. Bu acâyip bir şeydir.

Kırk Mektup ↗

“Biz senin huzuruna geleceğiz, çok gelmek istiyoruz fakat adam tarlasından çıkıp gelmiş, üstü toz, toprak içerisinde, fukaralar, miskinler hemen ön safta, işçiler ve esirler de sohbet halakasında. Bizlere sohbet için nasıl bir imkân olur?” tarzındaki söylemleri, Efendimiz(sas) fevkalâde hilmiyyet, zarâfet ve aynı zamanda müthiş bir celâdetle(bahâdırlıkla, yiğitlikle) “O hâlde siz onların gelmediği vakitlerde benimle sohbete geliniz.” meâlindeki îkâzıyla bertaraf etmiş, meseleyi kökünden çözüvermiştir.

Huzur Defteri 2 ↗

Kıymetli İhsan Efendi oğlum! Cenâb-ı Hakk bizleri Fâtiha’nın sırrına mazhar eylesin. Hızır(as) gibi dâimâ hizmette bulunanların sırrıyla taltîf eylesin. Latîf sırrıyla kesâfetimizi letâfete inkılâp eylesin. Evliyâullahın hilm-i rûhaniyetini üzerimize sayebân eylesin.

Kırk Mektup ↗

Şeyh Efendi! Sakın kendinin bir şey olduğunu zannetme. Dünyanın en ahmak kişisi kendisine zerre kadar değer verendir. Eskisinden daha fazla tevâzu ve hilmiyet üzere bulun. İlme ve sadrına nüzûl eden mânâya rağbet et. Hakîkî ilimden nasiptâr olmak için dâimâ râbıta-i kalb ile tefekkür et ve bu ilmi hayatına tatbik et. Sırât-ı müstakîmde sâbit kadem olmak için başka yol yoktur bilesin. Bu usûlü beğenmez, bundan başka yol ararsan düşersin.

Kırk Mektup ↗