Mehmed Fatih Çıtlak

Kavram

Riyâ

11 eserde · 63 geçiş 165 sohbet ânı
Bu kavramı arşivde ara
Kitaplardan

Eserlerde “Riyâ”

Riyâ başlı başına bir hastalıktır ve maalesef tasavvuf erbabıyım diyenlerde bile alâmetlerini gösteren vahim bir durumdur. Allah rızası için yapılması gereken bir fiile başkalarının hoşnutluğunu da katmaya çalışmak belâsıdır. Kişi kendi kendine bile riyâ yapabilir. Hiç kimse görmese, kendi kendisini görür halde bulunsa bu da riyâya götürebilir. Kendi kendini beğenme halini alırsa ucub, bu halde olmaz da kendisiyle meşgul olursa bu durumda da gaflet o kişiyi istila eder. Hakîkî (ilâhî) aşk riyâyı yakıp kül eder.

Aşkın Bir Noktası

Cemiyetin insanı hayır yoluna sevk etmesi ve onu hayırlı görmesi böyle kimseler için Cenâb-ı Hakk’ın lûtfudur. Bu riyâ değildir. Aynı, imamın câmide namaz kıldırması gibi. Şöyle ki, İmam Efendi’nin cemaat içerisinde namazı daha dikkatlice edâ etmesi riyâ değildir. Zîrâ imam cemaate örnek olmak mecbûriyetindedir. “Ben halkın yanında namazın âdâbına riâyet etmezsem fitne çıkartır, kötü örnek olurum.” diyerek dikkatlice namaz kılsa ecir kazanır.

Kırk Mektup

Ahlâk, yani zâhiren algıladığımız fiiller, riyâ ve sâiri için yapıldığında insanın zâhirîni bozar. Muhabbet ehli insanların bu türden amaçlarla taklidi ise kişinin ruhunu öldürür. Meselâ riyâ bunların başındadır. Riyâ insanın içindeki tâat çeşmesini kurutur, yani o insan bir daha kendi başına kalsa, muhasebe-i nefis yapsa, Kâbe-i Muazzama’da secdeye kapansa Allah’la yakınlığı teessüs edebilecek o sıcaklığı hissedemez. Allah muhafaza!

Aşkın Bir Noktası

Fıtraten size bahşedilmiş olan ibadetlerin hepsi böyledir. İbadet görünümlü riya mı diyeceksiniz, riya tadında ibadet mi? Rejim tadında oruç mu tutacaksınız, oruç kisvesinde rejim mi yapacaksınız? Niyetimizi doğru yapmakla başlarsak iş kendiliğinden hallolur.

Senin Ramazanın

Onların kendilerine göre vakar ve azameti vardır. Bu, onların kibrinden ileri gelmez. Onlar bu manayı tahsil ettikleri yerden dolayı mehâbet sahibidirler. Meşhur şairin söylediği gibi; “Olmasa sende kibir ile riya, sensin ol beytü’l-kibriyâ.” Sende kibir ve riya olmasa, mana Kâbe’si gibi olursun.

Beyaz Mercan Siyah İnci

Ve yine -Rahim Arabacı’yavasiyetlerdendir. İlmi ancak Allah için talep etmesi; ilmi, şer’an menhi olan riya ve gösterişe, menfaat ve kötü şahrete alet etmemesi ve kıraatta Allah’tan başkasına iltifat etmemesi; zira yaptığı ameli -işi Allah’tan başkası için yapanlar veya Allah’tan başkasını kast edenler daima zarar ve ziyandadırlar. Riya ile yapılan ameller o kişi aleyhinde hüccet -delil olur.

Nur Kandili

Naçizâne bu satırları okuduğunuzda tasavvufun erkân, âdâb ve ahkâmla alâkalı birçok konusunun işlenmediğini göreceksiniz. Zikir, tefekkür, tezekkür, şükür, kanaat, verâ, sehâ, sohbet, riyâzat gibi olmazsa olmaz diyebileceğimiz mühim meseleler ve usûlleri bu kitapta anlatılmamıştır. Bu güzelliklerin yanında kaçınılması gereken birçok kötü ahlâkın (kibir, riyâ, ucub, gaflet, şehvet, hırs, hubb-ı câh, dünya sevgisi, vs.) nasıl âfetler olduğu da etraflıca incelenmemiştir.

Aşkın Bir Noktası

O hâlde çürüyüp kokuşmaktansa fırsat elde iken kesim, biçim, budama ve mahsulü devşirme işleri yapılmalıdır. Yani kişi riyâzat, mücâhede, nefis terbiyesi, hizmet, infak ve rızayı tahsil edebilecek gayret içerisinde teneffüs etmelidir.

Küfür Fedaisi
Bağlam

İlgili kavramlar

Eserler

Geçtiği kitaplar

Menü