Sohbet

İslâm dini, mükemmel bir sohbet medeniyeti inşa etmiştir. Sohbet, kalp menşelidir ve kalp mahsulüdür. Sohbette mânevî tohumlar ekilir, ma’rifet güzellikleri devşirilir. Tohum olarak da, meyve olarak da sohbet tecellisi olabilir. Namaz kılmak ve Kur’ân-ı Kerîm tilavet etmek; tefekkür, tezekkür, mahiyet ve hal olarak düşünülürse sohbet değil midir? Sohbet Hakk’a yakınlıkla tezahür eder.

Nur Kandili ↗

Derviş İhsan Efendi oğlum! Sohbet edep üzeredir. Edep yolunun meşki dahi sohbetledir. Bu sebepten sohbetteki edep, şeyhe mukâbelede bulunmak, ihvânla aynı mecliste olmak husûsî dikkat ister. Sohbet meclisinin sâhibi Hazret-i Allah’tır. Allah(cc) için sohbete oturuldu mu artık onun falancası filancası olmaz. Cenâb-ı Hakk’ın nazar ettiği, hatta o meclistekilerle berâber oturduğu, Efendimiz’in(sas) rûhaniyetinin o sohbet halakası üzerinde olduğu bir an bile unutulmamalıdır.

Kırk Mektup ↗

Peki güzel ama sohbet kalbin kalple buluşmasıysa, bunun şartları nelerdir? Anlaşılacağı üzre fesat, fitne ve ayıp görmek kastıyla bu meclislere girmemektir. Kendi benliğini ve egonu tasdik ettirmek için değil, kendi benliğini hem kendi gözünden hem başkalarının görüşünden silmek için sohbete gidilir. Kalp aynasını cilalamak, pasını, tozunu temizlemek için sohbette parlamış, cilalanmış aynaya bakarak safa bulmak, ilâhî rıza ve muhabbete mâni olan hataları izâle etmek için sohbete girilir.

Huzur Defteri 2 ↗

Kasım ayında bir Cumartesi akşamı... Havada tatlı bir efkâr var, bir güzel sohbet öncesi iklim, içimizde dışımızda dolaşıyor. Bir başka hâl var bugün mürşidimin sîmâsında. Hüzünle sürûr harmanlanmış, gözleri farklı parıldamakta. Sohbet açılmıştı, henüz konuşulmamıştı ama ortada bir sohbet havası vardı. Sohbet kelimelerle olmaz ki. Konuşmanın adı da sohbet değildir. Sohbet; “sâhip” ve “ashâb” kelimeleriyle beraber telakki edilmeli yani arkadaş ve yakin olmakla.

Huzur Defteri 2 ↗

Sohbet etmek de, sohbete iştirak edip can kulağıyla dinlemek de asla hafife alınacak bir iş değildir. Sohbet kalp ile olur. Hem anlatan, hem dinleyen tarafından ortaya kalpler konur. Bu kalpler tevhîd potasında aşk-ı ilâhî ve muhabbet-i Resûlullah(sas) ile cem olur. Aynı bir aşın, yemeğin pişmesine nezâret eden aşçı gibi, sohbet ehli olan zât nazarıyla bu kıvamı takip ve tefyiz eder (feyizlendirir). Nitekim sohbet edenin nazarı, sohbeti dinleyenlerin nazar etmesiyle aynı seviyede değildir.

Huzur Defteri 2 ↗

Sohbet nâmahrem kabul etmez. Hemdert, hemhal, hemzevk, hemdem olmak gerektir. Meclisin başında bulunan, sohbet ehli; cemaati de sohbet cemaati yani ashâb olursa fazilet ve nur-i ilâhî, serâpâ kendisini gösterir; sadece o zaman sohbet, halakasıyla sınırlı kalmaz; zamanların ötesine kadar nurunu ve güzelliğini taşır. Dâimî ve bâkî bir güzelliğe ulaştırır. Velhasıl İslâm, Hak sohbetiyle kâimdir, vesselâm.

Nur Kandili ↗

Binâenaleyh mürşid sohbetine erişip de ahvâlini ve akvâlini (sözlerini) düzeltemeyen, su başında susuz kalmış insan gibi mahrumiyetin içerisindedir. Madem ki sohbete eriştin, orada hem maddî hem mânevî ikrâmdan nasîptâr olmak gerekir. Mürşidâne sohbetlerde tâliplere aktarılan kelimeler, cümleler muhakkak meclisten meclise, sohbetten sohbete nakledilen cümlelerden oluşmaktadır.

Kırk Mektup ↗

Bakınız, biz bu köşemize “Birlik’te Sohbet” başlığını uygun gördük. Sohbet etmek kalplerin ve rûhların buluşmasıyla mümkündür ama bu kalp ve rûh güzelliklerde buluşmalıdır ki sohbet olsun. Başkalarının hoşuna gitse de bizim medeniyetimizin ölçülerine vurduğumuzda çirkinliğin, nefretin aramızda nifak tohumu üreten lisânın adı hiçbir zaman sohbet olamaz. Zor günlerde kalplerin ve rûhların buluşması meyvasını gösterir.

Birlik'te Sohbet ↗